Bạn mở lịch ra, thấy dòng “giờ hoàng đạo: Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu” và không rõ những con giáp đó liên quan gì tới cái đồng hồ trên tường. Bài này giải thích trọn vẹn: giờ hoàng đạo là gì, vì sao mỗi ngày lại có bộ giờ khác nhau, và cách tự tra ra sáu giờ tốt của một ngày bất kỳ mà không cần nhớ thuộc lòng.
Nội dung bài viết
- Giờ hoàng đạo là gì?
- Bảng 12 giờ địa chi quy ra giờ đồng hồ
- Vì sao mỗi ngày lại có bộ giờ hoàng đạo khác nhau?
- Bảng tra 12 giờ hoàng đạo theo chi của ngày
- Ba bước tự tra giờ hoàng đạo cho một ngày bất kỳ
- Dùng giờ hoàng đạo thế nào cho phải?
- Câu hỏi thường gặp
- Giờ hoàng đạo và ngày hoàng đạo có phải một không?
- Một ngày luôn có đúng sáu giờ hoàng đạo phải không?
- Giờ Tý vắt qua nửa đêm thì tính vào ngày nào?
- Không tra được can chi của ngày thì làm sao?
- Tóm lại
Toàn bộ bảng biểu trong bài lấy từ đúng bộ dữ liệu mà máy tính lịch của Lịch Ngày đang dùng, nên bạn tra tay ra kết quả nào thì mở trang lịch ngày hôm nay cũng ra đúng kết quả đó.
Giờ hoàng đạo là gì?
Người xưa chia một ngày đêm thành 12 giờ, mỗi giờ dài hai tiếng đồng hồ ngày nay và mang tên một địa chi. Trong 12 giờ ấy, sáu giờ được xem là hoàng đạo (giờ tốt, hợp để khởi sự) và sáu giờ còn lại là hắc đạo (giờ nên tránh việc trọng đại).
Chữ “hoàng đạo” gốc là đường đi biểu kiến của mặt trời trên bầu trời. Trong lịch pháp phương Đông, mỗi khung giờ được gán cho một vị thần sát trực ban; giờ nào có thần cát trực thì gọi là hoàng đạo, giờ nào có thần hung trực thì gọi là hắc đạo.
Bảng 12 giờ địa chi quy ra giờ đồng hồ
| Giờ | Khung giờ | Giờ | Khung giờ |
|---|---|---|---|
| Tý | 23h – 1h | Ngọ | 11h – 13h |
| Sửu | 1h – 3h | Mùi | 13h – 15h |
| Dần | 3h – 5h | Thân | 15h – 17h |
| Mão | 5h – 7h | Dậu | 17h – 19h |
| Thìn | 7h – 9h | Tuất | 19h – 21h |
| Tỵ | 9h – 11h | Hợi | 21h – 23h |
Lưu ý giờ Tý vắt qua nửa đêm: từ 23h hôm trước sang 1h hôm sau. Đây là chỗ hay nhầm nhất khi tự tra, vì 23h30 ngày mùng 5 đã thuộc giờ Tý, nhưng ngày can chi thì tùy trường phái mà có nơi tính sang mùng 6, có nơi vẫn để mùng 5.
Vì sao mỗi ngày lại có bộ giờ hoàng đạo khác nhau?
Đây là điểm mấu chốt mà phần lớn người tra lịch bỏ qua: giờ hoàng đạo không cố định. Nó phụ thuộc vào địa chi của ngày đang xét.
Ngày cũng mang can chi như năm và tháng: ngày Giáp Tý, ngày Ất Sửu, ngày Bính Dần… xoay vòng 60 ngày một lượt. Chỉ phần chi của ngày (Tý, Sửu, Dần, Mão…) quyết định bộ giờ hoàng đạo, còn phần can (Giáp, Ất, Bính…) không tham gia.
Vì chi có 12 giá trị nên chỉ có 12 bộ giờ hoàng đạo tất cả, lặp lại đều đặn. Và vì các chi đi theo cặp đối xứng, bạn sẽ thấy ngày Tý và ngày Ngọ dùng chung một bộ giờ, ngày Sửu và ngày Mùi dùng chung một bộ, cứ thế thành sáu cặp.
Bảng tra 12 giờ hoàng đạo theo chi của ngày
Tìm chi của ngày ở cột trái, đọc ngang sang là sáu giờ hoàng đạo của ngày đó.
| Chi của ngày | Sáu giờ hoàng đạo |
|---|---|
| Tý và Ngọ | Tý (23h–1h), Sửu (1h–3h), Mão (5h–7h), Ngọ (11h–13h), Thân (15h–17h), Dậu (17h–19h) |
| Sửu và Mùi | Dần (3h–5h), Mão (5h–7h), Tỵ (9h–11h), Thân (15h–17h), Tuất (19h–21h), Hợi (21h–23h) |
| Dần và Thân | Tý (23h–1h), Sửu (1h–3h), Thìn (7h–9h), Tỵ (9h–11h), Mùi (13h–15h), Tuất (19h–21h) |
| Mão và Dậu | Tý (23h–1h), Dần (3h–5h), Mão (5h–7h), Ngọ (11h–13h), Mùi (13h–15h), Dậu (17h–19h) |
| Thìn và Tuất | Dần (3h–5h), Thìn (7h–9h), Tỵ (9h–11h), Thân (15h–17h), Dậu (17h–19h), Hợi (21h–23h) |
| Tỵ và Hợi | Sửu (1h–3h), Thìn (7h–9h), Ngọ (11h–13h), Mùi (13h–15h), Tuất (19h–21h), Hợi (21h–23h) |
Sáu giờ không có tên trong hàng tương ứng chính là sáu giờ hắc đạo của ngày đó. Hai nhóm này bù nhau vừa đúng 12 giờ, không thừa không thiếu một khung nào — đây là tính chất bạn có thể dùng để tự kiểm tra khi tra tay: đếm ra bảy giờ tốt hoặc năm giờ tốt là chắc chắn đã nhầm dòng.
Ba bước tự tra giờ hoàng đạo cho một ngày bất kỳ
Bước 1 — Tìm chi của ngày. Đây là bước duy nhất cần tra cứu. Mở trang lịch ngày, chọn ngày cần xem, phần can chi hiện ngay dưới ngày âm lịch, ví dụ “ngày Ất Hợi”. Chi ở đây là Hợi.
Bước 2 — Dò bảng trên. Hợi nằm cùng hàng với Tỵ, nên sáu giờ hoàng đạo là Sửu, Thìn, Ngọ, Mùi, Tuất, Hợi.
Bước 3 — Quy ra giờ đồng hồ và chọn khung khả thi. Sáu giờ đó tương ứng 1h–3h, 7h–9h, 11h–13h, 13h–15h, 19h–21h, 21h–23h. Bỏ những khung không thực tế (ít ai ký hợp đồng lúc 2 giờ sáng), bạn còn 7h–9h, 11h–15h và 19h–23h để chọn.
Mẹo nhỏ: nếu chỉ cần một khung giờ đẹp trong giờ hành chính, hãy nhớ rằng khung 7h–9h (giờ Thìn) và 15h–17h (giờ Thân) là hai khung xuất hiện nhiều nhất trong bảng — cơ hội rơi vào giờ hoàng đạo khá cao.
Dùng giờ hoàng đạo thế nào cho phải?
Cần nói thẳng: giờ hoàng đạo là một quy ước lịch pháp có hệ thống, không phải một lời hứa về kết quả. Nó không làm hợp đồng xấu thành hợp đồng tốt, không cứu được một cửa hàng chọn sai mặt bằng.
Giá trị thật của nó nằm ở chỗ khác, và giá trị đó có thật:
- Nó buộc bạn lên lịch trước. Muốn chọn giờ đẹp thì phải biết trước mình sẽ làm gì, ngày nào, mấy giờ. Riêng việc đó đã loại bỏ phần lớn sự luộm thuộm.
- Nó tạo một mốc chung cho nhiều người. Đám cưới, khai trương, nhập trạch đều là việc đông người; có một giờ đã định thì mọi người tới đúng lúc.
- Nó cho người trong cuộc sự yên tâm. Yên tâm không phải mê tín. Người bình tĩnh làm việc tốt hơn người lo lắng.
Điều nên tránh là làm ngược lại: bỏ một cơ hội tốt chỉ vì không có giờ hoàng đạo, hoặc dời một việc gấp sang tuần sau để chờ giờ đẹp. Người xưa có câu “đức năng thắng số” — chuẩn bị kỹ và ăn ở phải lẽ vẫn là phần lớn hơn nhiều so với việc chọn được khung giờ nào.
Câu hỏi thường gặp
Giờ hoàng đạo và ngày hoàng đạo có phải một không?
Không. Ngày hoàng đạo xét theo trực và sao chiếu của ngày, giờ hoàng đạo xét theo chi của ngày. Một ngày hắc đạo vẫn có đủ sáu giờ hoàng đạo, và ngược lại. Khi hai thứ mâu thuẫn, thông lệ là ưu tiên chọn ngày trước rồi mới chọn giờ trong ngày đó.
Một ngày luôn có đúng sáu giờ hoàng đạo phải không?
Đúng. Luôn là sáu giờ hoàng đạo và sáu giờ hắc đạo, cộng lại trọn 12 giờ. Nếu tra ra con số khác thì đã nhìn nhầm hàng trong bảng.
Giờ Tý vắt qua nửa đêm thì tính vào ngày nào?
Khung 23h–24h thuộc giờ Tý nhưng vẫn nằm trong ngày dương lịch cũ, còn 0h–1h đã sang ngày mới. Với việc trọng đại, cách an toàn nhất là tránh hẳn khung giáp ranh này và chọn một giờ hoàng đạo khác trong ngày.
Không tra được can chi của ngày thì làm sao?
Can chi ngày tính từ số ngày Julius nên rất khó nhẩm tay. Cách nhanh nhất là mở lịch ngày hôm nay, nơi can chi và cả sáu giờ hoàng đạo đã được tính sẵn cho từng ngày.
Tóm lại
Giờ hoàng đạo chỉ phụ thuộc vào chi của ngày, có đúng 12 bộ, mỗi bộ sáu giờ, và luôn bù với sáu giờ hắc đạo cho tròn 12 khung. Nắm bảng tra ở trên là bạn tự xem được cho bất kỳ ngày nào, còn khi cần nhanh thì tra thẳng trên trang lịch ngày.
Nếu bạn đang chuẩn bị một việc lớn, chọn giờ mới là bước sau. Bước trước là chọn ngày — mời đọc tiếp cách chọn ngày khai trương hoặc bài về những ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ nên tránh.
